Ten budynek jest jak ciężki tort, który do dziś onieśmiela swoim monumentalizmem. Na przysadzistej bryle posadzono jednak lekką kopułę – znak nadchodzącej nowoczesności, która całkowicie zmieniła Europę cesarzy...

Kiedy w 1672 roku skapitulowała załoga Kamieńca Podolskiego, wydawać się mogło, że nic nie będzie w stanie zatrzymać pochodu Półksiężyca w głąb Rzeczypospolitej. Armia turecka zyskała punkt oparcia operacji wojennych, a sama twierdza była na tyle potężna, że Polacy nie mogli pokusić się o odbicie szturmem...

Przechowywanie herbaty to oczywiście sprawa istotna, ale jeszcze ważniejsze jest samo jej picie. Nie jest to sprawa błaha, istnieje bowiem coś, co nazwałbym herbacianym fundamentalizmem: przekonanie, że istnieje jeden, właściwy sposób przyrządzania i picia herbaty...

Jest w Polsce taki region, gdzie w publicznych szkołach zatrudnia się ewangelickich nauczycieli religii. W tamtejszych wsiach i miastach protestanci niejednokrotnie stanowią znaczną część populacji, a w niemal każdej, nawet najmniejszej miejscowości znajdziemy przynajmniej dwa kościoły różnych wyznań. Jest to region obejmujący południowo-wschodnią część Śląska, leży na polsko-czeskim pograniczu, a zwiemy go Śląskiem Cieszyńskim...

Janusz Miliszkiewicz, dziennikarz kulturalny i publicysta, w swojej najnowszej książce „Na rynku sztuki największym skarbem są ludzie” (wyd. Bookplan 2026) opisuje historie i relacje kolekcjonerów i artystów dowodząc, że tak jak na rynku znaleźć można niedoszacowane dzieła, tak i niedoszacowane bywają ważne osobowości, na które warto zwrócić uwagę.

Aby stworzyć dzieła, które dziś należą do zabytkowych, przełamywały granice w życiu i sztuce. Ich odważnej pracy często odmawiano jakości, a je same spychano na margines. Kim były artystki, które tworząc w cieniu kanonu, same do niego trafiły?

Oprowadzający nas dwudziestokilkulatek opowiada o geologii wdając się w bardzo techniczne szczegóły. W końcu jedna uczestniczek wycieczki zadaje mu jednak pytanie, od którego być może powinien był zacząć swoją opowieść o tym, czym jest ta kopalnia i jaka jest jej historia: „Dlaczego to miejsce nazywa się Wanda?”...

O tym, co umiłowanie zamków mówi o Polakach i jakie głębinowe historie snuje architektura, jeśli czytać ją, jako opowieść wizualną, opowiada „Spotkaniom z Zabytkami” Kuba Snopek - urbanista, badacz architektury i kurator wystawy „Ostatni zamek. Zamczystość polska: od Wawelu do Stobnicy”, pokazywanej w Zamku Królewskim w Warszawie...

Nie ma łazienki nawet w gubernialnym mieście Siedlcach… W ziemiańskich domach są fortepiany, ale nie ma łazienek – i łatwiej nauczyć się francuskiego, niż znaleźć miejsce, w którym można się wykąpać” – zauważał kąśliwie Bolesław Prus w „Kronikach tygodniowych”...

Niezmiennie dążymy do przebywania w ładnym otoczeniu - czy to wybierając miejsce zamieszkania, czy wakacyjną destynację. Nawet będąc bardzo zapracowanymi staramy wyrwać się choć na niedzielny spacer w piękne miejsce. Bez wyników badań naukowych, instynktownie wyczuwamy, że nasz mózg odpoczywa, napięte mięśnie rozluźniają się i łatwiej zapomnieć o problemach, kiedy miejsce, w którym przebywamy cechuje harmonia i piękno. Nie ulega zatem wątpliwość, że powinniśmy chronić przed zniszczeniem i zaśmieceniem to, co tak korzystnie wpływa na nasz dobrostan...

Kaszubskość to nie tylko tabakiera z rogów czy potrawy z ryb, ale przede wszystkim wspólna historia, której nie znamy. Jeśli nie zaczniemy jej poznawać i o niej głośno mówić, jako mniejszość nie mamy przed sobą przyszłości - mówi Stasia Budzisz, reporterka, Kaszubka, autorka książki „Welewetka. Jak znikają Kaszuby”...

Trzebiechów to przypadek fascynujący, bo mówimy o miejscu, które przez niemal cały XX wiek funkcjonowało przede wszystkim jako budynek użytkowy - najpierw sanatoryjny, wreszcie jako Dom Pomocy Społecznej. Dopiero na początku XXI wieku zostało rozpoznane jako jedno z najciekawszych i najbardziej niezwykłych świadectw europejskiej kultury projektowej około 1900 roku. Wszystko za sprawą autora projektu – Henry’ego van der Velde. I właśnie dlatego zyskał miano kolejnego Pomnika historii...