Ochrona zabytków po 1945 roku (1). Dwory

Wśród Polaków dominują bardzo pozytywne oceny dokonań ochrony zabytków po 1945 roku. Entuzjastycznie opowiada się o powojennych odbudowach i rekonstrukcjach, wychwalając dokonania tamtych lat. Analizując ochronę zabytków po 1945 roku, okazuje się jednak, że bilans dokonań nie jest tak pozytywny, jak opisuje to wielu autorów...

Wielka mała historia

Nowy kościół w Wieliczce powstał w latach 1804–1806 w stylu baroku józefińskiego na fundamentach starego kościoła. Z okazji 220 rocznicy zakończenia budowy przypominamy tekst o wystawie precjozów, zgromadzonych w jego murach. Kiedy przechodzi się koło wielickiej fary – kościoła św. Klemensa – trudno oprzeć się wrażeniu, że to budowla stanowczo zbyt skromna jak na aspiracje ludzi, którzy przez całe wieki swoją pracą generowali gigantyczne zyski dla państwa, a także dla środowiska lokalnego i siebie osobiście. Ot, dość schematyczna, by nie powiedzieć: nudna budowla, zrealizowana zgodnie z biurokratycznymi regułami wyznaczonymi przez świecką władzę Habsburgów, typowy przykład tzw. baroku józefińskiego. Wystarczy jednak wejść do środka…

Skok na głębszą wodę

Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, który w 2017 roku uzyskały Tarnowskie Góry, obejmuje kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi. Mamy tu bowiem świadectwo trwających przez trzy stulecia wysiłków nad osuszeniem podziemnej strefy wydobywczej i wykorzystaniem niepożądanej wody z kopalń do zasilania miast i przemysłu...

Niezłe trio: pop, ekspresjonizm i tajemniczy Roquairol

David Bowie nie żyje od 10 stycznia 2016 roku, lecz najwyraźniej nie zamierza znikać ze współczesności. W 2023 roku, pół wieku po pożegnalnym koncercie swojego alter ego - Ziggy’ego Stardusta - w londyńskim Hammersmith Odeon, do kin trafiła odrestaurowana w 4K, poszerzona wersja filmu D.A. Pennebakera „Ziggy Stardust and the Spiders from Mars”. W tym samym roku Victoria and Albert Museum przejęło liczące dziesiątki tysięcy obiektów archiwum artysty, a we wrześniu 2025 roku otworzyło się w Londynie David Bowie Centre. Artysta coraz wyraźniej przechodzi z historii muzyki do historii kultury materialnej: jego kostiumy, szkicowniki, fotografie i notatki ogląda się dziś jak rozpisane na przedmioty dzieło totalne. Tymczasem Iggy Pop uparcie pozostaje po stronie czasu teraźniejszego. W styczniu 2023 roku, mając 75 lat, wydał dziewiętnasty solowy album...

Tajemnice pewnej kolekcji

Jakie tajemnice skrywała za okularami i kapeluszem Domenica Guillaume? Jej pierwszy mąż, Paul Guillaume zmarł w wieku 43 lat z powodu ostrego zapalenia otrzewnej, Domenica – zamiast wezwać pomoc, próbowała leczyć go wahadełkiem. Tajemnicza była śmierć również jej drugiego męża, Jeana Waltera. Gdy został potrącony przez samochód, Domenica zamiast wezwać pogotowie zdecydowała się zawieźć męża sama do szpitala. Tej podróży nie przeżył. Jakiś czas później jej adoptowany syn (wówczas dorosły) został poinformowany o tym, że Domenica, jej brat oraz kochanek próbowali skonstruować intrygę zakończoną morderstwem niepotrzebnego już adoptowanego dziecka…

Zbytek w zabytku

Najnowsza wystawa w Zamku Królewskim odkrywa przed zwiedzającymi przestrzenie budowli dotąd dla nich niedostępne. Pokazuje zachowane projekty architektoniczne, fotografie, meble i elementy wyposażenia przygotowane w latach odbudowy na potrzeby nigdy niezrealizowanej rezydencji władzy państwowej. Tej jesieni zapomniany rozdział odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie zostanie opowiedziany po raz pierwszy...