Miasto księżyca, ciszy i daktyli. Czy istniało naprawdę?

We wrześniu 2023 roku – a więc na kilka miesięcy przed kolejną krwawą odsłoną konfliktu izraelsko-palestyńskiego – podczas konferencji Światowego Komitetu Dziedzictwa ONZ w Rijadzie ogłoszono wpisanie na listę UNESCO stanowiska archeologicznego Tell es-Sultan w Jerychu, mieście na Zachodnim Brzegu Jordanu, oddalonym o jakieś 25 km od Jerozolimy, 8 kim od Jordanu i 14 km od Morza Martwego. W dokumencie podkreślono, że chodzi o dziedzictwo kulturowe Palestyny...

Świątynie ruchomych obrazów (część I)

Kiedy pod koniec XIX wieku bracia Lumière po raz pierwszy wprawili fotografie w ruch, mało kto przypuszczał, że kino stanie się jedną z najważniejszych instytucji nowoczesnego miasta. W ciągu zaledwie kilku dekad sale projekcyjne wyrosły obok teatrów, dworców i domów towarowych na symbole nowoczesności. To tutaj po raz pierwszy oglądano odległe kraje, uczono się mody, poznawano nowe obyczaje, śledzono wielką historię i przeżywano pierwsze filmowe wzruszenia...

Pianie z zachwytu dozwolone

Ani dawno, dawno temu, lecz na początku XX wieku, ani też nie za górami i lasami, ale w krakowskiej dzielnicy Podgórze, mieszkała dziewczynka, która stanie się oryginalną artystką, uhonorowaną na słynnej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu w 1925 roku Grand Prix, a później jej twórczość będzie towarem eksportowym PRL. Teraz możemy ją zobaczyć na wystawie „Batikara. Fantastyczna Józefa Kogut” w Muzeum Etnograficznym w Krakowie...

Legenda designu poskładana z pikseli

Słynny polski pawilon pokazany w 1925 roku na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu wywołał furorę, zdobywając ogrom nagród, ale nie przetrwał do dziś i do niedawna był jedynie legendą. Dzięki współczesnym projektantom parającym się VR – Tobiaszowi Bułynko z Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Karolinie Polkowskiej ze studia Cudawidy – od niedawna pawilon istnieje ponownie w wirtualnej przestrzeni, pozwalając na zanurzenie się w kolorach i formach polskiego art déco...

Gdzie diabeł mówi dobranoc, czyli zapomniane dzielnice Legnicy i Wałbrzycha

Nowoczesne dzielnice robotnicze, z udogodnieniami typu toalety na półpiętrze czy umywalnie na strychu i pralnie w piwnicy, z przestronnymi kościołami, szkołami, a nawet salami kinowymi, dawały najważniejszym przedstawicielom klasy robotniczej rozpędzonego przemysłowego świata - górnikom i kolejarzom - wszystko, czego mogli potrzebować, aby żyć komfortowo, higienicznie, z dostępem do edukacji i kultury. Jak i kiedy ich chwała przeminęła?