Spotkania z Zabytkami

Recenzje

Odrodzenie Kopernika. Czyli uczony wciąż kręci

Ukazał się długo oczekiwany katalog wystawy „Misterium Słońca” w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu, przygotowanej z okazji Roku Kopernikańskiego. Z tej okazji przypominamy recenzję tej ekspozycji.

Pomniki Historii

Rokitno – Sanktuarium Matki Bożej Rokitniańskiej

Malwina Górecka

Historia Rokitna jest historią miejsca pogranicza – nie tylko geograficznego, ale i kulturowego. Wieś, położona dziś w województwie lubuskim, przez stulecia znajdowała się w obrębie Wielkopolski, w strefie oddziaływania ważnych ośrodków kościelnych i klasztornych. Jej dzieje ściśle splatają się z historią cystersów z pobliskiego Bledzewa, którzy od średniowiecza organizowali tu życie religijne i gospodarcze…

Wywiady

Skąd się biorą bloki w polu?

Aleksandra Suława

Po II wojnie światowej polska wieś stała się przestrzenią nie tylko gospodarczego, ale i architektonicznego eksperymentu. Najpierw zaproponowano jej nowoczesne zagrody, potem osiedla mieszkaniowe. I choć dziś „bloki w polu” mogą budzić wesołość, warto przyjrzeć się im uważniej, odkrywając opowieść o estetycznej i modernizacyjnej rewolucji, która w PRL dokonała się na prowincji. Do eksploracji zachęca wystawa „Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi”, którą można oglądać w Muzeum Architektury we Wrocławiu…

Galerie

Topienie Marzanny

Marcin Pieszczyk

Topienie Marzanny to polski zwyczaj, który ma wyznaczać zakończenie zimy i nadejście wiosny. Marzanna jest w ludowej kulturze uosobieniem nie tylko pory roku pełnej śniegu i mrozów, ale także złych mocy, które trzeba przegonić, aby przyroda powróciła do życia. Zwyczaj ten, zakorzeniony w obrzędach ofiarnych, miał zapewnić urodzaj w nadchodzącym roku. Kukłę wykonywano ze słomy, owijano białym płótnem, zdobiono wstążkami i koralami.

Muzea od nowa

Hevelianum, czyli grad pomysłów

Wojciech Pitala

Co dziś robić z dawną architekturą obronną? Zamki – wiadomo. Spacerujemy po zachowanych bądź zrekonstruowanych wnętrzach albo podziwiamy ich ruiny… Zupełnie inaczej wygląda sprawa w przypadku obiektów takich jak forty i cytadele…

Chcecie być na bieżąco z przeszłością?

Przeglądajcie naszą interaktywną mapę skojarzeń!

Interesujecie się historią? Chcielibyście zwiedzić niezwykłe miejsce, ale nie wiecie, od czego zacząć? Skorzystajcie z naszej prostej interaktywnej mapy skojarzeń – na pewno znajdziecie coś dla siebie!

Artykuły

Kruche pomniki niepodległości

Jarosław Krasnodębski

W dużej części nie sposób do nich dotrzeć i ich zobaczyć. Te, które się zachowały często wyglądają dziś inaczej niż w przeszłości. O świetności tych miejsc przypominają fotografie, przedstawiające różne uroczystości patriotyczne, plany, projekt lub prace przy ich powtawaniu. Mowa o dawnych pomnikach i ich bogatej historii…

Drzewo życia

Bartosz Klimas

Ostatnie dekady XIX stulecia to dla Olsztyna początek przemysłowego boomu. Powstają tartaki, cegielnie, rozwijają się istniejące już wcześniej browary. Wraz z doprowadzeniem do miasta kolei rośnie tu – niewielka, ale jednak – dzielnica przemysłowa. Do dziś pozostała po niej jedyna pamiątka – mało brakowało, by i ona przepadła…

Lista przebojów światowego dziedzictwa

Joanna Mariuk

W 1960 roku oczy całego świata zwrócone były na Egipt. Oto wkrótce gigantyczne przedsięwzięcie – budowa tamy w Asuanie – zagrozić miało zabytkom starożytnej Nubii. Bezcenne świątynie, w tym świątynia Abu Simbel, miały zostać zalane spiętrzonymi wodami Nilu. Wówczas rządy Egiptu i Sudanu zaczęły szukać międzynarodowej pomocy. W odpowiedzi UNESCO zorganizowało spektakularną akcję ratunkową, w której wzięło udział ponad 40 ekip archeologicznych…

Galerie

Łazienki Królewskie. Stracone-odzyskane

Maciej Murański

W 1949 roku, po zniszczeniach II wojny światowej, rozpoczęto odbudowę Pałacu na Wodzie w Warszawie, który został przez Niemców po upadku powstania warszawskiego oblany benzyną i podpalony…

„Lśnienie”, czyli infekcja, która daje odporność

Łukasz Gazur

Wystawa Łukasz Stokłosa działa jak wirus, zarażając współczesnością – świadomie i z premedytacją – Zamek Królewski w Warszawie. Wnika w historyczne wnętrza, ale ich nie kolonizuje. Ujawnia napięcie, pokazuje, że to miejsce żyje dziś w trybie rekonstrukcji, pamięci i nieustannego…

Mityczne polskie meble

Maciej Murański

Wystawa poświęcona często pomijanemu tematowi wytwórczości stolarskiej w Kolbuszowej oraz wywodzącemu się stąd terminowi „mebli kolbuszowskich”.

Wywiady

Atak klonów

Jarosław Trybuś

Nawet w części ogrodowej położonej blisko pałacu możemy dopuścić działania, które zwiększyłyby bioróżnorodność – wystarczy zmniejszyć regularność koszenia trawników. Powinniśmy też zrezygnować z dążenia do precyzji manikiurzystki w wygrabianiu opadłych liści – mówi Łukasz Przybylak, specjalista ds. ogrodów historycznych. Rozmawia Jarosław Trybuś…

Świat nie jest gotów na prawdziwą Lanckorońską

Katarzyna Bik

Karolina Lanckorońska, postać-monument. Wysoka, chłodna, nieprzystępna. Uczona, arystokratka, więźniarka Ravensbrück, filantropka. Jak to się mówi: kobieta-instytucja. Ale każdy monument ma rysy. O nich rozmawiamy z Marcinem Wilkiem, autorem biografii „Jedyna”, pytając nie tylko o fakty, lecz także o przemilczenia, o strażników pamięci, o emocje wyczyszczone z archiwów i o legendę, która wciąż nie chce ustąpić miejsca człowiekowi…

Zawód? Mariusz Szczygieł!

Łukasz Gazur

Reporter, który przez lata szukał prawdy w ludzkich losach, dziś tropi sensy w obrazach i instalacjach, a na nowe terytorium wchodzi z zapałem debiutanta i dystansem giganuworysza. Mariusz Szczygieł opowiada o swojej drodze od dziennikarstwa do świata sztuki…

Recenzje

Drewniana architektura uzdrowisk

Agnieszka Warnke

Co łączyło Marię Konopnicką, Henryka Sienkiewicza, Jana Paderewskiego, Helenę Modrzejewską i Jana Matejkę? Wszyscy jeździli do rodzimych uzdrowisk. Lista słynnych kuracjuszy jest o wiele dłuższa…

Nasi w mieście nad Izarą

Piotr Kosiewski

„Z jednej strony Mnichów jest błogosławionym przybytkiem miękkich puchowych betów i arcy wytwornego piwa, tak z drugiej strony jest prawdziwą stolicą sztuki, i pod tym względem nie ma równego mu miasta w Europie” – pisał Ludomir Benedyktowicz, mając na myśli Monachium, tak bowiem w środowisku polskim to miasto zdrobniale i trochę żartobliwie określano…

Jest tyle obrazów, ilu odbiorców

Monika Kuc

Sztuka to nie tylko przyjemność dla oka. Z obrazami i ich twórcami warto rozmawiać. Każdy taki dialog może zamienić się w bliskie spotkanie i rozmowę bez końca. Nowa edycja książki Grażyny Bastek „Rozmowy obrazów”, wydana przez PWN, liczy ponad 700 stron, a przecież wydaje się dopiero początkiem odkrywania wspólnych tematów…