Artykuły

Bielsko-Björk-Biała

Żeby stworzyć taki festiwal, trzeba przejść miasto. Samemu. Inaczej nie da się go poczuć i poznać…

Wywiady

Sztuka nie zawsze przekracza granice

Jeśli weźmiemy pod uwagę dane statystyczne z ostatnich 20 lat, to liczba prób nielegalnego wywozu zabytkowych dóbr kultury zdecydowanie spadła – mówi Wojciech Krupiński z Zarządu Operacyjno-Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej. – Jednak przestępczość dotycząca zabytków ma bardzo szeroki kontekst – to także kradzieże, paserstwo, fałszerstwa, zniszczenia… Zatem diagnozowanie tej problematyki tylko w kontekście naszych działań byłoby niepełne – dodaje…

Sztuka rodzaju żeńskiego

(Foto)pionierka z Limanowej

Jak przekonuje na swoim profilu w portalach społecznościowych Muzeum Fotografii w Krakowie, które posiada największy zbiór zdjęć Klementyny Zubrzyckiej-Bączkowskiej, gdyby żyła dziś to z pewnością prowadziłaby fotobloga albo bardzo aktywne instakonto. I miałaby mnóstwo followersów, jak dziś mówi się w…

Artykuły

Ikona propagandy, mistrz autopromocji

– A co to za plac? – Plac Piłsudskiego, panie marszałku! – Bardzo dobrze. A to, co to za ulica? – Marszałkowska, panie marszałku! – Bardzo dobrze. A ten plac jak się nazywa? – Plac Zbawiciela, panie marszałku! – Wiem, że chcieliście dobrze, ale czy to aby nie przesada?

Zabytki techniki

Spacerkiem po (po)przemysłowym Szczecinie

Spacer wzdłuż Odry w Szczecinie odkrywa przed nami miasto uprzemysłowione – bywa, że długimi odcinkami nie sposób podejść do wody. Brzegi są zajęte przez stocznie – co zrozumiałe – ale zdarza się, że dostępu bronią warsztaty, którym rzeka nie jest niezbędna do pracy. Od niedawna miasto chwali się zmodernizowanymi bulwarami, jednak trudno liczyć tu na szczególnie długą przechadzkę, w dodatku woda pozostaje odcięta od śródmieścia wielopasmowymi ulicami…

Artykuły

Moda wkracza do muzeów

Na polskiej mapie tego zjawiska pojawiły się właśnie dwie wystawy, które warto czytać razem. „Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć” w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi próbuje podsumować pierwsze ćwierćwiecze rodzimej mody XXI wieku. Z kolei „Moda Polska w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie” cofa nas do czasów państwowego przedsiębiorstwa, które w szarej rzeczywistości PRL-u produkowało sny o Paryżu. Pierwsza opowiada o nadmiarze i różnorodności tożsamości, druga zaś o elegancji projektowanej w warunkach niedoboru. Obie pokazują, że historia mody jest w istocie historią społeczeństwa…

Świątynie ruchomych obrazów (część IV)

Kijów opowiada historię momentu, w którym kino osiągnęło pełnię swojej architektonicznej dojrzałości. Nie było już prowizorycznie zaadaptowaną salą ani kolejną przebudowaną kamienicą. Zaprojektowano je od podstaw jako nowoczesną świątynię filmu. Ba, wraz z sąsiadującym hotelem „Cracovia” miło być nawet czymś więcej: centrum festiwalowym z odpowiednią bazową noclegową.

Tysiąc płaskich pomników

Jeśli w twojej szkole dach był płaski, korytarze szerokie, a okna w klasach znajdowały się po lewej stronie, to istnieje duża szansa, że chodziłeś do „tysiąclatki”. Przeprowadzona 60 lat temu akcja budowy tysiąca szkół dla uczczenia tysiąclecia państwa polskiego stworzyła zasób, z którego korzysta dziś już piąte pokolenie uczniów. Kto wymyślił, jak ma wyglądać nowoczesna szkoła? I czy po sześciu dekadach ta nowoczesność wciąż zdaje egzamin?

Wywiady

Wanda, co pokonała Niemca

Choć w Galicji język polski nie był zakazany, działały tu polskie szkoły i panowała jako taka swoboda, to większość krakowianek siedziała w domu i wybierała trzy litery „K”: Kuchnię, Kołyskę i Kościół. Kraków kształtował kobiety na posłuszne i konwencjonalne. Na szczęście zdarzały się i takie, które działały i robiły rzeczy wykraczające poza konwencje. To one interesowały mnie jako autorkę – o niezwykłych mieszkankach miasta opowiada Alicja Zioło, autorka dwóch książek z cyklu „Krakowianki”…

Legenda designu poskładana z pikseli

Słynny polski pawilon pokazany w 1925 roku na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu wywołał furorę, zdobywając ogrom nagród, ale nie przetrwał do dziś i do niedawna był jedynie legendą. Dzięki współczesnym projektantom parającym się VR – Tobiaszowi Bułynko z Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Karolinie Polkowskiej ze studia Cudawidy – od niedawna pawilon istnieje ponownie w wirtualnej przestrzeni, pozwalając na zanurzenie się w kolorach i formach polskiego art déco…

Biel to przekłamanie

Remont Amfiteatru w Łazienkach Królewskich pokazał, że konserwacja zabytku bywa bardziej skomplikowana niż budowa nowego obiektu. Zwłaszcza gdy chodzi o miejsce, które od początku miało być wielką teatralną iluzją, o czym przekonuje Marianna Otmianowska, dyrektorka Muzeum Łazienki Królewskie…

Recenzje

Gdzie jest meblościanka?

Niepozorne figurki szybko stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów polskiego designu okresu PRL-u i zyskały popularność także jako towar eksportowy. Dziś wracają nie tylko jako modny dekoracyjny trend, ale i jako bohaterowie wystawy "Rzeźba na meblościankę" w warszawskiej Królikarni…

Pianie z zachwytu dozwolone

Ani dawno, dawno temu, lecz na początku XX wieku, ani też nie za górami i lasami, ale w krakowskiej dzielnicy Podgórze, mieszkała dziewczynka, która stanie się oryginalną artystką, uhonorowaną na słynnej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu w 1925 roku Grand Prix, a później jej twórczość będzie towarem eksportowym PRL. Teraz możemy ją zobaczyć na wystawie „Batikara. Fantastyczna Józefa Kogut” w Muzeum Etnograficznym w Krakowie…

Miłość i inne nieszczęścia

Muzeum Narodowe w Kielcach przygotowało wystawę poświęconą przedstawieniom miłości w sztuce. Kończy ona cykl rozpoczęty w 2012 roku ekspozycją o czasie. Po nim w 2019 roku otwarto „Strach”. Ułożyły się w opowieść o ludzkim doświadczeniu. Kolejność ekspozycji nie była zresztą przypadkowa, bowiem – jak podkreślono w tekście towarzyszącym obecnej ekspozycji – miłość „potrafi rzucić wyzwanie zarówno strachowi, jak i czasowi. To jedna z niewielu sił, które zmieniają naszą percepcję”…

Galerie

Tête-à-tête w odnowionych salonach

Fotele i kanapy, które przez dziesięciolecia towarzyszyły codziennemu życiu dawnych właścicieli pałacu w Kozłówce, znów olśniewają. Zakończył się właśnie kompleksowy projekt konserwacji XIX-wiecznego zespołu mebli w stylu Ludwika XVI. Prace objęły dziewięć kanap, pięć foteli i dwa krzesła, należące niegdyś…

Mniej znane oblicze przedwojennego Górnego Śląska

Zespół Krajowy Urząd Dokumentacji Fotograficznej – Górny Śląsk Landesbildstelle Oberschlesien powstał na obszarze Rejencji Górnośląskiej w 1908 r. jako Auskunftsstelle für Oberschlesischer Volskunterhaltung. Gromadzone w nim materiały fotograficzne miały za zadanie kształtować postawę patriotyczną.

Książ odzyskuje blask

Salon Włoski jest pierwszym z reprezentacyjnych wnętrz Zamku Książ, któremu przywrócono wygląd znany z czasów księżnej Daisy i księcia Jana Henryka XV Hochberga von Pless. Zakończona w 2026 roku renowacja objęła nie tylko efektowny wystrój pomieszczenia, lecz także jego najcenniejszy…