Toruń. Kino między gotyckimi murami Toruń nie doczekał się monumentalnych pałaców filmowych na miarę warszawskiej Moskwy czy krakowskiego Kijowa. Kino rozwijało się tu inaczej, dyskretnie wpisując się w zwartą zabudowę średniowiecznego miasta. W przeciwieństwie do modernistycznych świątyń filmu powstających po...

– Stoi pan w miejscu bardzo ważnym dla tego miasta. Kraków otoczono murem miejskim w XII wieku. W ten mur wkomponowano osiem bram. Jej zadaniem była obrona miasta od strony północnej, najbardziej zagrożonej najazdami.Przez tę bramę, od wieków nazywaną Floriańską, wkraczali do miasta królowie, posłowie, dygnitarze...

Niewielkie dziś – liczące nieco ponad 10 tysięcy mieszkańców – miasto w północno-zachodniej Polsce kryje wielką historię. I nie chodzi tylko o cenne zabytki średniowiecza, wpisane w Europejski Szlak Gotyku Ceglanego. Ten sam materiał budowlany nie przemawia tylko głosem dawnych wieków. Cegła zaznacza tu także swoją obecność dużo później, w XX-wieku...

W Legionach Polskich służyli profesorowie, lekarze, pisarze, architekci, a także… rzeźbiarze i malarze. Z samej krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych wyszło kilku przyszłych generałów, a wielu jej studentów i absolwentów znalazło się w legionowych szeregach. Jedni zamienili pędzle na karabiny, inni walczyli obrazem...

W pierwszej części naszej podróży odwiedziliśmy kina, które do dziś pozostają ikonami polskiej architektury XX wieku. Ta opowieść ma jednak jeszcze drugą stronę. To również niewielkie kina ukryte w dawnych restauracjach, kaplicach, ogrodach letnich czy… zajezdniach tramwajowych. Miejsca, które często nie imponowały skalą, ale przez dziesięciolecia stanowiły lokalne centra życia społecznego...

Rola, jaką odegrał Stradów w systemie grodów wiślańskich, a następnie wczesnopiastowskich, pozostaje zagadkowa. Wielkość i charakter kompleksu wskazują, że było ważnym elementem w systemie plemiennym tej części Polski. Nie został poświadczony w źródłach pisanych, nie mamy pewności, czy był „stolicą” Wiślan16, ale badacze uznają go za typowy zalążek miasta...

Berlin rzadko pojawia się na mapie polskich artystycznych pielgrzymek przełomu XIX i XX w. Zwykle prowadzą one do Monachium, Wiednia albo Paryża. Stolica Cesarstwa Niemieckiego pozostaje gdzieś na uboczu tej opowieści, przytłoczona polityką zaborczą, Kulturkampfem, Hakatą, pruskim drylem i późniejszym cieniem dwóch wojen. A przecież właśnie tutaj polscy malarze, muzycy, pisarze i kolekcjonerzy nie tylko zdobywali wykształcenie oraz zamówienia, lecz także współtworzyli jeden z ośrodków europejskiej nowoczesności...

We wrześniu 2023 roku – a więc na kilka miesięcy przed kolejną krwawą odsłoną konfliktu izraelsko-palestyńskiego – podczas konferencji Światowego Komitetu Dziedzictwa ONZ w Rijadzie ogłoszono wpisanie na listę UNESCO stanowiska archeologicznego Tell es-Sultan w Jerychu, mieście na Zachodnim Brzegu Jordanu, oddalonym o jakieś 25 km od Jerozolimy, 8 kim od Jordanu i 14 km od Morza Martwego. W dokumencie podkreślono, że chodzi o dziedzictwo kulturowe Palestyny...

Dzięki malowanym kwiatom małopolska wieś Zalipie zyskała światową sławę i została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. W jednym z domów - Zagrodzie „Malowany Miś” słynne kwiaty maluje się nieprzerwanie od wielu pokoleń...

Kiedy pod koniec XIX wieku bracia Lumière po raz pierwszy wprawili fotografie w ruch, mało kto przypuszczał, że kino stanie się jedną z najważniejszych instytucji nowoczesnego miasta. W ciągu zaledwie kilku dekad sale projekcyjne wyrosły obok teatrów, dworców i domów towarowych na symbole nowoczesności. To tutaj po raz pierwszy oglądano odległe kraje, uczono się mody, poznawano nowe obyczaje, śledzono wielką historię i przeżywano pierwsze filmowe wzruszenia...

Miejsce zaokrętowania: Zabrze, Sztolnia Królowa Luiza. Najpierw wizyta w nowym budynku recepcyjnym. Zamiast powitalnych prezentów – kaski, bo bezpieczeństwo przede wszystkim. Wsiadamy do łodzi i rozpoczynamy 2-kilometrową wyprawę w przeszłość. Przepłyniemy, wraz z przewodnikiem, sztolnią pod centrum Zabrza...

Na mapie Dolnego Śląska są miejsca, które potrafią zaskoczyć skalą swoich ambicji. Takie są właśnie Ziębice. Niewielkie dziś miasto, schowane nieco między Wrocławiem a Kotliną Kłodzką, przez wieki było przecież ważnym ośrodkiem księstwa ziębickiego, miejscem handlu, politycznych napięć i religijnych fundacji. A przede wszystkim – miastem budowanym z rozmachem.