Wystawa „Świat jak zielnik. Natura w sztuce od XVII do XXI wieku” w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu opowiada o zachwycie człowieka przyrodą, potrzebie poznania i klasyfikowania, ale również o przemocy wpisanej w gest zbierania, porządkowania oraz podporządkowywania natury.
To wystawa rozpisana na cztery stulecia. Dawne zielniki i ilustracje botaniczne spotykają się tu z malarstwem, grafiką, rzeźbą, instalacją i pracami powstałymi specjalnie dla poznańskiej ekspozycji. Natura zmienia tu swoje role. Bywa przedmiotem naukowej obserwacji, dekoracją, symbolem, pejzażem wewnętrznym, a także świadkiem i ofiarą kryzysu wywołanego przez człowieka. Zielnik przestaje więc być tylko kolekcją roślin, a staje się modelem świata, który próbujemy zachować w obrazach. Coraz wyraźniej czujemy, że nie potrafimy zachować go w rzeczywistości.
Punktem wyjścia są precyzyjne ilustracje botaniczne Marii Sibylli Merian i Elizabeth Blackwell oraz dawne próby opisania świata przyrody. Obok nich pojawiają się Jan Jonston, Szymon Syreniusz i Michał Boym, czyli uczeni i podróżnicy, dla których obserwacja natury była formą poznawania rzeczywistości.
Nauka spotyka się tu ze sztuką.
Inny rodzaj wrażliwości przynoszą artyści Młodej Polski: Jan Stanisławski, Ferdynand Ruszczyc, Julian Fałat, Władysław Ślewiński, Wojciech Weiss, Leon Wyczółkowski i Stanisław Wyspiański. Natura staje się u nich nastrojem, znakiem przemijania i sposobem mówienia o człowieku.
Dzisiejsi artyści i artystki pracują w cieniu antropocenu, kryzysu klimatycznego i zanikania gatunków. Pytają nie tylko, jak przedstawiamy świat, lecz także – co z nim robimy.
„Świat jak zielnik” to wystawa o zmieniającej się relacji między człowiekiem a światem, który zbyt długo traktowaliśmy jak niewyczerpany magazyn form i zasobów.
Jan Stanisławski (1860–1907), „Dziewanna”, 1887 r. olej na tekturze, Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Muzeum Narodowe w Warszawie
Carstian Luyckx (1623–po 1675), „Kwiaty w szklanym wazonie”, 1. poł. XVII w., olej na desce dębowej, Muzeum Narodowe w Warszawie
Fot. Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Watanabe Seitei (1851–1918), „Słowiki czarnolice na gałęziach surmii”, ok. 1900 r., drzeworyt barwny na papierze, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Fot. Światosław Lenartowicz / CK Zamek
Maria Sibylla Merian (1647–1717), „Ślaz i stadia rozwoju powszelatka malwowca”, 1679 r. (wyd. 1730 r.), „Owady europejskie. Cudowne przeobrażenia gąsienic”, miedzioryt kolorowany akwarelą i gwaszem, fragment, własność prywatna
Fot. CK Zamek
Maria Sibylla Merian (1647–1717),
„Irys wielkolistny (kosaciec) z cyklem życiowym motyla”, plansza CXXI w: „Histoire générale des insectes de Surinam et de toute l’Europe
(Ogólna historia owadów Surinamu i całej Europy), Paryż, 1771 r. miedzioryt kolorowany akwarelą i gwaszem na papierze czerpanym,
Biblioteka Krajewskich-Siudów
Fot. CK Zamek
Maria Sibylla Merian (1647–1717), Dorothea Maria Graff (1678–1743), Johanna Helena Herolt (1668–po 1732), „Kajman okularowy walczący z cylindrowcem koralowym”, plansza LXIX w: „Metamorphosis insectorum Surinamensium” („Przemiany owadów surinamskich”), Amsterdam, 1719 r., miedzioryt na papierze czerpanym, Biblioteka Krajewskich-Siudów
Repr. fot. A. Ochawska, E. Słowińska / MNK
Jan Stanisławski (1860–1907), „Malwy – polska jesień”, 1900 r., olej na tekturze, Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. CK Zamek
Basilius Besler (1561–1629), „Trzy odmiany bodziszka”, karta z atlasu botanicznego „Hortus Eystettensis”, Norymberga, 1613 r., miedzioryt kolorowany na papierze czerpanym, Biblioteka Krajewskich-Siudów
Fot. CK Zamek
Maria Sibylla Merian (1647–1717), „Aksamitka, nasturcja i nawrot lekarski”, plansza CLXII w: “Histoire générale des insectes de Surinam et de toute l’Europe” („Ogólna historia owadów Surinamu i całej Europy”), Paryż, 1771 r., miedzioryt kolorowany akwarelą i gwaszem na papierze czerpanym, Biblioteka Krajewskich-Siudów
Fot. CK Zamek
Maria Sibylla Merian (1647–1717), „Borówka czarna z cyklem rozwojowym owadów”, plansza LXXXIV w: „Histoire générale des Insectes de Surinam et de toute l’Europe” („Ogólna historia owadów Surinamu i całej Europy”), Paryż, 1771 r., miedzioryt kolorowany akwarelą na papierze czerpanym, Biblioteka Krajewskich-Siudów
Fot. CK Zamek
Joseph Langer (1865–1918), „Studia kwiatów i liści powojnika”, 1895 r., ołówek i akwarela na papierze, Muzeum Domu Śląskiego w Ziębicach
Fot. MNK
Jan Stanisławski (1860–1907), „Woda w słońcu”, 1902 r., olej na tekturze, Muzeum Narodowe w Krakowie
Papierowa wersja magazynu „Spotkania z Zabytkami” ukazuje się jako kwartalnik. Zachęcamy do zakupu prenumeraty bądź aktualnego numeru!
Co Teodor Axentowicz miał za życia wspólnego z Gorlicami? Prawdopodobnie nic. Na szczęście jednak to tam trafiła cała spuścizna po tym wyrafinowanym, wziętym portreciście kobiet, pierwszym profesorze zreformowanej Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, „światowcu” w małopolskim światku artystycznym pierwszych dekad...
Rzemiosło wróciło do łask. Widać to po tłumach na kursach ceramiki czy haftu. W muzealnictwie trwa z kolei moda na średniowiecze i nowożytność opowiadane od strony codzienności: pracy, jedzenia, ciała, handlu i przedmiotów. W tej sytuacji wystawa „Kunszt i fach. Kraków rzemieślników” w Muzeum Krakowa powinna trafić dość celnie w oczekiwania. Tymczasem to wystawa bez wątpienia fachowa, ale...
Na naszej stronie używamy plików cookies (szczegóły znajdują się w „Polityce prywatności"). Jeśli nie chcesz, aby „ciasteczka" były zapisywane na Twoim urządzeniu, zmień ustawienia przeglądarki. Jeśli jednak się na to zgadzasz, wciśnij OK.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
