Dominika Gacka i Julia Piekarska, Projekt „KO”
Dominika Gacka i Julia Piekarska (na zdjęciu), Projekt „KO”, III edycja Programu Kunszt Fundacji Rodziny Staraków
Fot. Michał Mutor / Fundacja Rodziny Staraków
Artykuły

Kunszt rzemiosła

„Społeczność domaga się nowych pięknych wzorów” – pisała Wanda Telakowska, caryca powojennego wzornictwa, w 1956 roku, a to przesłanie okazuje się aktualne również dziś. Rozstrzygnięcie trzeciej edycji konkursu Kunszt być może da zadość tej potrzebie. Przed nami prawdziwe święto kreatywności i młodego polskiego designu.

Skierowany do projektantów, wytwórców i rzemieślników program Kunszt, jeden z flagowych projektów Fundacji Rodziny Staraków, rozpoczął się w 2023 .

Jego założeniem jest tworzenie przestrzeni, w której będzie mogło rozwijać się rzemiosło artystyczne – zarówno poprzez interdyscyplinarne dyskusje angażujące artystów i teoretyków dizajnu, jak i pobudzenie kreatywności młodych twórców opracowujących zagadnienia związane z ogłoszonym zadaniem.

Pierwszym tematem było „Więcej światła!” (zwycięzcami okazał się duet – Zuzanna Spaltabaka i Igor Jansen), rok później artyści głowili się nad problemem „Obiektu Schówkowego” (za najciekawszą pracę uznano „Serwantkę” Zofii Sobolewskiej), a 2025 rok upłynął pod hasłem „Zasłona/odsłona”.

„Interesowały nas obiekty sztuki użytkowej oraz instalacje, które poprzez gest zasłaniania i odsłaniania wpływają na sposób organizacji wnętrz, wprowadzając nowe podziały, relacje i napięcia. Nie chodziło wyłącznie o zmianę układu przestrzennego, lecz także o wzbogacenie doświadczeń odbiorców poprzez grę światłem, fakturą i kolorem oraz ich aktywne zaangażowanie” – deklarują organizatorzy.

Kapitułę konkursową tworzyli specjaliści reprezentujący różne dyscypliny i obszary: fundatorka i kolekcjonerka sztuki Anna Woźniak-Starak, antropolożka kultury dr Ewa Klekot, historyk sztuki prof. Piotr Korduba, projektant dr Paweł Grobelny oraz malarz Michał Zaborowski.

Fot. Michał Mutor / Fundacja Rodziny Staraków
Kunszt rzemiosła
Dominika Gacka i Julia Piekarska, Projekt „KO”

Laureatkami III edycji konkursu zostały Dominika Gacka i Julia Piekarska (Rest Studio) z projektem „KO”. Artystki tworzą projektowo-badawcze studio tkackie, a ich ręcznie wykonywane prace charakteryzują się wykorzystaniem naturalnych materiałów i grą faktury. Projektantki posługują się tradycyjnymi technikami tkackimi z wykorzystaniem krosien nicielnicowych.

Zwycięska praca – „KO” – to nakładające się na siebie ażurowe tkaniny tworzące parawan. Artystki zdradzają, że inspirację stanowiła dla nich japońska filozofia światła i cienia, której reprezentację można odnaleźć w słowie „komorebi” oznaczającym promienie słońca przesączające się przez liście drzew. „<KO> to rytuał ukojenia – światłem, kolorem i dotykiem” – tak projektantki mówią o swoich motywacjach na opublikowanym przed Fundację filmiku.

Fot. Michał Mutor / Fundacja Rodziny Staraków
Kunszt rzemiosła
Zofia Kusch „Gardine” – finalistka III edycji Programu Kunszt
Fot. Michał Mutor / Fundacja Rodziny Staraków
Kunszt rzemiosła
Duchna Łosiak i Julita Dąbrowska Projekt „Moczary” – finalistki III edycji Programu Kunszt

Do grona finalistek weszły również Zofia Kusch (autorka „Gardine”) oraz Duchna Łosiak i Julita Dąbrowska (twórczynie projektu „Moczary”).

W pierwszej pracy – jak sama nazwa, po śląsku oznaczająca firankę, wskazuje – wprost odnosi się do tkaniny używanej do zasłaniania okien. Główną rolę odgrywa tu jedna rogożyna, czyli wycięta i wysuszona pałka wodna, która pozwala się wyplatać. To odwołanie do lokalności i sezonowej dostępności, zgodnej z rytmem natury.

Z kolei w projekcie „Moczary” autorki wykorzystały papierową porcelanę. Tu także nazwa nie jest przypadkowa. Tak jak w wypadku mokradeł wszystko zależy od pory dnia i kąta patrzenia. Pozwala dostrzec połysk, odbicia światła, przejrzystość – jak wypadku papierowej porcelany.


Klaudia Obrębska

Historyczka sztuki i antropolożka. Redaktora naczelna "Poradnika dobrych praktyk architektonicznych dla socmodernizmu", autorka artykułów naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii sztuki i architektury. Stypendystka stypendium artystycznego m. st. Warszawy. Dziennikarka Radia dla Ciebie. W wolnych chwilach popularyzuje historię architektury na instagramowym koncie @miasto.tlumacze. Matkuje trzem kotom: Kwadratowi, Całce i Bryłce.

Popularne

Tęcza w ciemni

Koncepcja jest pięknie przewrotna: zerwać z czarno-białym stereotypem. Uświadomić, że początki fotografii wcale nie były pozbawione barw. Ba, że kolor był w niej wręcz od początku, tylko w innych miejscach, niż się go spodziewaliśmy. Nie tylko w odbitkach czy emulsjach,...